ၿမိတ္ပုလဲေျမ

ၿမိတ္ပုလဲေျမမွ ေႏြးေထြးစြာႀကိဳဆိုပါ၏။

ၿမိတ္ပုလဲေျမ

ၿမိတ္ပုလဲေျမမွ ေႏြးေထြးစြာႀကိဳဆိုပါ၏။

ၿမိတ္ပုလဲေျမ

ၿမိတ္ပုလဲေျမမွ ေႏြးေထြးစြာႀကိဳဆိုပါ၏။

ၿမိတ္ပုလဲေျမ

ၿမိတ္ပုလဲေျမမွ ေႏြးေထြးစြာႀကိဳဆိုပါ၏။

Showing posts with label ေဆာင္းပါး. Show all posts
Showing posts with label ေဆာင္းပါး. Show all posts

Wednesday, July 8, 2015

တကၠသိုလ္ဝင္ စာေမးပြဲတြင္ တနသၤာရီတုိင္း ေဒသႀကီး ၿမိတ္ခ႐ိုင္ ကိုယ္စားျပဳ ေျခာက္ဘာသာ ဂုဏ္ထူးရွင္ မၿဖိဳးအိမ္ၾကည္ႏွင့္ ေတြ႔ဆုံ ေမးျမန္းျခင္း

တကၠသိုလ္ဝင္ စာေမးပြဲတြင္ တနသၤာရီတုိင္း ေဒသႀကီး ၿမိတ္ခ႐ိုင္ ကိုယ္စားျပဳ ေျခာက္ဘာသာ ဂုဏ္ထူးရွင္ မၿဖိဳးအိမ္ၾကည္ႏွင့္ ေတြ႔ဆုံ ေမးျမန္းျခင္း

Wednesday, June 3, 2015

တနသၤာရီၿမိဳ႕တြင္ စုေပါင္းရုံး အေဆာက္အဦး (One Stop Service) ပႏၷက္တင္ မဂၤလာက်င္းပ


တနသၤာရီၿမိဳ႕တြင္ စုေပါင္းရုံး အေဆာက္အဦး (One Stop Service) ပႏၷက္တင္ မဂၤလာက်င္းပ

တနသၤာရီတိုင္း ေဒသႀကီး၊ ၿမိတ္ခရိုင္၊ တနသၤာရီၿမိဳ႕၊ စုေပါင္းရုံး ေနာက္ဘက္ ေျမေနရာတြင္ ဇြန္လ ၂ ရက္ေန႔ ၊ နံနက္ ၈ နာရီ ၁၀ မိနစ္တြင္ စုေပါင္းရုံး အေဆာက္အဦး (One Stop Service) ပႏၷက္တင္ မဂၤလာ အခမ္းအနား က်င္းပခဲ႔ရာ တနသၤာရီ ၿမိဳ႕နယ္ အေထြေထြ  အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဦးစီးဌာန ၊   လက္ေထာက္ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးေက်ာ္သူ ၊ ၿမိဳ႕နယ္ ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္ေရး ဥကၠဌ ဦးရဲထြန္းလြင္ ၊ River Nine ကုမၼဏီ မန္းေနဂ်င္ းဒါရိုက္တာ ဦးတင့္နိုင္ တို႔မွ အေမႊးနံ႔သာမ်ား ပက္ဖ်န္း၍ ပႏၷက္တင္ေပး ၾကသည္။


Thursday, March 19, 2015

သႏၱာေတာမ်ားႏွင္႔ ၿမိတ္ကၽြန္းစု

သႏၱာေတာမ်ားႏွင္႔ ၿမိတ္ကၽြန္းစု
------------------------------
စာေရးသူ - ေအာင္ဇင္လတ္

ႀကည္လင္ေနေသာ ပင္လယ္ေရၿပင္ေအာက္ေၿခတြင္ ပံုသ႑န္ အမ်ိဳးမ်ိဳးၿဖင္႔ ဆန္းက်ယ္စြာ လွပေနေသာ ေရာင္စံု ေက်ာက္ပြင္႔ ေက်ာက္ပန္း ေက်ာက္ေဆာင္ ေက်ာက္တန္း မ်ားကို သင္ၿမင္ေတြ႔ဖူးေကာင္း ေတြ႔ဖူးေပ လိမ္႔မည္၊ အမွန္စင္စစ္ ၄င္းတို႔သည္ ေက်ာက္ေဆာင္ ေက်ာက္တန္းမ်ား မဟုတ္ႀက၊ သႏၱာေခၚ ပင္လယ္ေရေန သတၱ၀ါေလး မ်ား၏ အစုအဖြဲ႔ ပံုေဆာင္ခဲ မ်ားသာ ၿဖစ္သည္။ သႏၱာေက်ာက္တန္း မ်ားကို Coral ဟုေခၚ၍ သႏၱာေကာင္ေလး မ်ားကို Polyp ဟု ေခၚသည္။

သႏၱာေတာ 

Polyp မ်ားသည္ သက္ရွိမ်ား ၿဖစ္ႀကသည္။ သူတို႔သည္ ေရညွိေရေမွာ္မ်ား ငါးငယ္ေလးမ်ားႏွင္႔ Plankton ေခၚ ေရမႊားငယ္ေလး မ်ားကို ဖမ္းယူ စားေသာက္ကာ ေနေရာင္ၿခည္ၿဖင္႔ ရွင္သန္ႀကေသာ ပင္လယ္ ေရေအာက္ သတၱဝါငယ္ေလး မ်ား ၿဖစ္ႀကသၿဖင္႔ Cool water genus lophelia ေခၚ ေရနက္ေပ်ာ္ သႏၱာ အခ်ိဳ႔မွလြဲ သႏၱာ ေက်ာက္တန္း မ်ားကို ေနေရာင္ၿခည္ ထိုးေဖါက္ ေရာက္ရွိနိဳင္ေသာ ေရအနက္ အမ်ားဆံုး ေပ ၂၀ဝ၏ အထက္ဘက္ အပိုင္းတြင္သာ ေတြ႔ရေလ႔ ရ ွိသည္။

အမ်ိဳးစားေပၚတြင္ တည္မွီ၍ သႏၱာမ်ား၏ သက္တမ္းမွာ အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိသည္။ အခ်ိဳ႔မွာ ႏွစ္သန္းေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္ကာ အခ်ိဳ႔မွာ ၂ႏွစ္မွ ႏွစ္ ၁၀ဝ အထိ ရွည္လ်ားစြာ အသက္ရွင္ႀကၿပီး အစုအေဝ ပံုေဆာင္ ေက်ာက္တန္းမ်ား အၿဖစ္ႏွင္႔မူ  ၅ ႏွစ္မွ ရာစုႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာ အထိ တည္ေနနိဳင္ႀကသည္။ သူတို႔သည္ လၿပည္႔ႏွင္႔  လသာညမ်ားတြင္ သားဥမ်ားကို လႊင္႔ထုတ္ၿခင္းၿဖစ္ မ်ိဳးပြားႀကသည္။

သႏၱာေက်ာက္တန္း မ်ားသည္ ကမၻာ႔ဇီဝ စက္ဝန္း လည္ပတ္ရွင္သန္ေရးတြင္ မရွိမၿဖစ္ လိုအပ္ေသာ အေရးႀကီး အစိတ္အပိုင္းႀကီးမ်ား ထဲက တခုၿဖစ္သည္။ ကမၻာ႔ဇီဝ စက္ဝန္း လည္ပတ္ရွင္သန္ေရးတြင္ မရွိမၿဖစ္ လိုအပ္ေသာ အၿခား အေရးတႀကီး အစိတ္ပိုင္းႀကီးတစ္ခုၿဖစ္သည္႔ ဒီေရေရာက္ေတာ (လမုလမဲ႔ေတာ) မ်ားႏွင္႔ နီးကပ္စြာ တည္ရွိႀကၿပီး တခုႏွင္႔တခု အၿပန္အလွန္ အက်ိဳးၿပဳႀကသည္။

သႏၱာ ေက်ာက္တန္း မ်ားကို ကမၻာ႔ေရထု ဧရိယာ ဝ.၁ % တြင္ သာေတြ႔ရၿပီး အင္ဒိုပစိဖိတ္ေခၚ အိႏိၵယ သမုဒၵရာႏွင္႔ ပစိဖိတ္ သမုဒၵရာ ဆက္စပ္ေဒသ အထူးသၿဖင္႔ အီေကြတာ အပူပိုင္း ရပ္ဝန္းတြင္ ေတြ႔ရပါသည္။ ကမၻာ႔သႏၱာတန္း အားလံုး၏ ၄၀% မွာ ႀသစေတးလ်တြင္ ေတြ႔ရ၍ ၃၂.၅% ကို ၿမန္မာ အပါဝင္ အေရွ႔ေတာင္ အာရွတြင္ ေတြ႔ရပါသည္။ သႏၱာမ်ားသည္ သမေႏြး အရပ္ေဒသတြင္လည္း ရွင္သန္ နိဳင္ေသာ္ၿငား အမ်ားစုမွာ ပင္လယ္ေရ ပွ်မ္းမွ်အပူခ်ိန္ ၂၆-၂၇ ဒီဂရီ စင္တီဂရိတ္ရွိေသာ အပူပိုင္းပင္လယ္ၿပင္မ်ားတြင္ ေပါမ်ားစြာေတြ႔ရသည္။

ပံုမွန္အားၿဖင္႔ ပူေႏြးေသာ အပူပိုင္း ပင္လယ္ေရၿပင္တြင္ ေရသတၱဝါမ်ား လိုအပ္သည္ အဟာရ ပစၥည္းမ်ား ေပါမ်ားစြာ မရွိပါ၊ သႏၱာတန္းသည္ ထိုလိုအပ္ခ်က္ကို ၿဖည္႔ဆည္းေပး၏။ ပူေႏြးေသာ ေရမ်က္ႏွာၿပင္ အေပၚပိုင္းမွ ေနေရာင္ၿခည္မ်ားကို ခံယူ ရရွိနိဳင္သကဲ႔သို႔ ေအးၿမေသာ ပင္လယ္ေရေအာက္မွ ေရညွိေရေမွာ္မ်ားႏွင္႔လည္း ထိေတြ႔ေနနိဳင္သၿဖင္႔ ပင္လယ္ေရေန အပင္ႏွင္႔ သတၱဝါမ်ား၏ အစာ သံသရာ လည္မွဳကို ဦးေဆာင္ေဆာင္ရြက္ေပးသည္။ သႏၱာတန္းမ်ား၏ အထူးၿခား ဆံုးေသာ စြမ္းေဆာင္မွဳမွာ ကြ်န္း သို႔မဟုတ္ ကုန္းေၿမ၏ ကမ္းေၿခမွ မနီးမေဝးတြင္ တည္ရွိကာ ကမ္းေၿခကို ခံတပ္သဖြယ္ ကာကြယ္ေပးထားသၿဖင္႔ ေပါက္ဖြားစ ေရေန အပင္ႏွင္႔ သတၱဝါငယ္ေလး မ်ားကို မုန္တိုင္းႏွင္႔ လွိဳင္းလံုးႀကီး မ်ား၏ အႏၱရာယ္မွ ကာကြယ္ ေပးထားနိဳင္ၿခင္းပင္။ သႏၱာတန္း မ်ားသည္ လွိဳင္းမ်ား၏ အရွိန္ကို ေလွ်ာ႔က်ေစသည္၊ သို႔အတြက္ အခ်ိဳ႔ေသာ ကြ်န္းငယ္ေလးမ်ားအဖို႔ သႏၱာတန္း မရွိလ်င္ တည္ရွိေနရန္ မၿဖစ္နိဳင္ပါ။ အစာ အဟာရကို ထုတ္လုပ္ေပးကာ ေရေနအပင္ႏွင္႔ သတၱဝါမ်ားကို ခိုလွံဳရာေပးၿခင္းေႀကာင္႔ သႏၱာတန္းမ်ားကို ပင္လယ္ ကႏၱာရ၏ အိုေအစစ္မ်ား ဟု တင္စား သံုးႏွံဳးႀကၿခင္း ၿဖစ္သည္။
ဒီေရေတာ 

အပူပိုင္း ပင္လယ္ၿပင္မ်ားတြင္ သႏၱာတန္းမ်ားႏွင္႔ ဒီေရာက္ေတာ မ်ားသည္ ေရေနသတၱဝါမ်ား ရွင္သန္ ေပါက္ဖြားရန္ မရွိမၿဖစ္ လိုအပ္သည္။ ငါးပုဇြန္လိပ္ ခရု ကမာႏွင္႔ ပင္လယ္ေပ်ာ္ ငွက္ေက်း တိရိစၦာန္ မ်ားသည္ သႏၱာတန္းႏွင္႔ ဒီေရာက္ေတာ မရွိပဲ ရွင္သန္နိဳင္စြမ္း မရွိပါ။

ပညာရွင္မ်ား၏ ခန္႔မွန္းတြက္ခ်က္မွဳ အရ ကမၻာတစ္ခုလံုးမွ သႏၱာေက်ာက္တန္းမ်ားဆီမွ တႏွစ္လ်င္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၂၉.၈ ဘီလံယံမွ ၃၇၅ ဘီလံယံခန္႔ မွ်ေသာ ဝင္ေငြကို ထုတ္လုပ္ေပးေနသည္ဟု ဆိုပါသည္။ တကမၻာလံုးတြင္ ႏွစ္စဥ္ သႏၱာေက်ာက္တန္း မ်ားဆီမွ ငါးတန္ခ်ိန္ေပါင္း ၆ သန္းခန္႔ ထုတ္လုပ္လ်က္ ရွိၿပီး စနစ္တက် ထိန္းသိမ္ထားေသာ သႏၱာတန္း တစ္စတုရန္း ကီလိုမီတာတိုင္းမွ ပင္လယ္စာ ၁၅ တန္ထုတ္လုပ္နိဳင္သည္ဆို၏။ အေရွ႔ေတာင္အာရွနိဳင္ငံမ်ား၏ ႏွစ္စဥ္ ပင္လယ္စာ ထုတ္လုပ္မွဳတြင္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၂.၅ ဘီလံယံဖိုးမွာ သႏၲာေက်ာက္တန္း မ်ားမွ ထုတ္ယူၿခင္း ၿဖစ္သည္။ ထို႔အၿပင္ သႏၱာတန္ မ်ားကို အေၿခၿပဳကာ သဘာဝ မိတ္ဖက္ ခရီးသြားလုပ္ငန္းမွ ဝင္ေငြမ်ားစြာ ရနိဳင္ပါ ေသးသည္။

ဇီဝစက္ဝန္း လည္ပတ္ေရး တြင္ အလြန္အေရးႀကီးေသာ သႏၱာတန္း မ်ားသည္ ယခုအခါ ရာသီဥတု ေဖါက္ၿပန္မွဳႏွင္႔ လူတို႔၏ ပေယာဂေႀကာင္႔ အႀကီးအက်ယ္ ပ်က္စီးၿခင္း ႀကံဳေနရၿပီၿဖစ္သည္။ ပညာရွင္မ်ား၏ ၂၀ဝ၈ ခုႏွစ္တြင္ ေလ႔လာေတြ႔ရွိမွဳမ်ား အရ ကမၻာ႔သႏၱာတန္း ၁၉% မွာလံုးဝ ပ်က္စီး ေပ်ာက္ကြယ္ သြားၿပီး ေနာက္ထပ္ ၁၅-၁၈% မွာ ၁၀ႏွစ္ သို႔မဟုတ္ အႏွစ္ ၂၀ အတြင္း ေပ်ာက္ကြယ္ သြားေတာ႔မည္ၿဖစ္သည္ ဟူ၏။ တကမၻာလံုး သႏၱာတန္း၏ ၄၆% သာလ်င္ လက္ရွိတြင္ အေကာင္း အတိုင္း ရွိေနၿပီး က်န္ သႏၱာတန္း မ်ားမွာ စိုးရိမ္ဘြယ္ရာ အေၿခေနရွိေနသည္ဟု ဆိုပါသည္။

သႏၱာေက်ာက္တန္း မ်ားကို ပ်က္စီးေစေသာ အဓိက အခ်က္မ်ားမွာ ရာသီဥတု ပူေႏြးၿခင္း စြန္႔ထုတ္ ပစၥည္းမ်ားေႀကာင္႔ ပင္လယ္ေရထု ညစ္ညမ္းၿခင္း ငါးအလြန္အကြ်ံ ဖမ္းဆီးၿခင္း ဗံုးခြဲငါးဖမ္းၿခင္း ႏွင္႔ တူးေၿမာင္းမ်ားႏွင္ တံတားမ်ား တူးေဖၚ ေဆာက္လုပ္ၿခင္းတို႔ ၿဖစ္ႀကသည္။

ၿမန္မာနိဳင္ငံ၌ သႏၱာေက်ာက္တန္း မ်ားကို ရခိုင္းကမ္းရိုးတန္းႏွင္႔ တနသၤာရီ ကမ္းရိုးတန္းတြင္ ေတြ႔ရသည္။ အထူးသၿဖင္႔ ၿမိတ္ကြ်န္းစုသည္ မ်ိဳးစံုေသာ သႏၱာမ်ိဳးကြဲမ်ားစြာ တည္ရွိရာ ေနရာတစ္ခု အၿဖစ္ ကမၻာေပၚတြင္ ထင္ရွား၏။ ကြ်န္းႀကီး ကြ်န္းငယ္ေပါင္း ၈၀ဝ ေက်ာ္ခန္႔ ရွိေသာ ဤကြ်န္းစု အတြင္းရွိ ကြ်န္းတိုင္း လိုလိုကို သႏၱာေက်ာက္တန္း မ်ားက ဝန္းရံထားေလ႔ ရွိသၿဖင္႔ ေရေန ဇီဝမ်ိဳးကြဲ မ်ိဳးစံုကို ေတြ႔ရပါသည္။

ပထဝီ အေနအထား အရ ၿမိတ္ကြ်န္းစုႏွင္႔ တနသၤာရီ ကမ္းေၿမာင္ႀကား ေရျပင္ သည္ ေခ်ာင္းေၿမာင္း ေပါမ်ားေသာ တနသၤာရီ ကမ္းေၿမာင္ ေတာင္ပိုင္း၊ ကမ္းရိုးတန္း တစ္ေလွ်ာက္ က်ယ္ၿပန္႔ေသာ ဒီေရာက္ေတာႏွင္႔ ကမ္းေၿခအား တံတိုင္းသဖြယ္ ကာရံထား သည္႔ဟန္ တည္ရွိေနေသာ ၿမိတ္ကြ်န္းစုေႀကာင္႔ ေရေနသတဝါမ်ား ေပါက္ပြား က်က္စားရာ ေရကန္ႀကီး တစ္ခုသဖြယ္ တည္ရွိေနသည္႔ အၿပင္ ကြ်န္းမ်ားကို ဝန္းရံ ပတ္သိုင္းထားေသာ သႏၱာေက်ာက္တန္း မ်ားကလည္း ဖီဝမ်ိဳးကြဲမ်ား ေပါႀကြယ္ေစရန္ အားၿဖည္႔ေပးေန ေလသည္။

တနသၤာရီ ကမ္းေၿမာင္ေဒသ၏ ေတာင္ဘက္ပိုင္း စီးပြားေရးသည္ ေရထြက္ ပစၥည္း ထုတ္လုပ္သည္႔ လုပ္ငန္းေပၚတြင္ တည္ေဆာက္ ထားၿခင္း ၿဖစ္ၿပီး ၿမိတ္ၿမိဳ႔ကို ဗဟိုၿပဳ ထားေသာ ထိုေဒသႀကီး တစ္ခုလံုးရွိ သိန္းခ်ီေသာ ေဒသခံ အမ်ားစုသည္ ေရထြက္ ပစၥည္း ထုတ္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းႏွင္႔ ထိုလုပ္ငန္နွင္႔ ဆက္စပ္ေသာ လုပ္ငန္းမ်ားကို လုပ္ကိုင္ေန ႀကသည္။ ထို႔ေႀကာင္႔ ၿမိတ္ကြ်န္းစု အတြင္း ေရေန သတၱဝါမ်ား ေပါမ်ား ေနေရးသည္ ေဒသႀကီး တစ္ခုလံုးအတြက္ အလြန္အေရးႀကီးလွသည္။

ငါးလုပ္ငန္း ဦစီးဌာနမွ ေဖၚၿပေသာ ကိန္းဂဏန္းမ်ားႏွင္႔ ငါးဖမ္းလုပ္သားမ်ား၏ ေၿပာႀကားခ်က္အရ ၿမိတ္ကြ်န္းစု အတြင္း ႏွစ္စဥ္ ဖမ္းဆီးရရွိေသာ ငါးပုဇြန္ အေရအတြက္မွာ တစ္နွစ္ထက္ တစ္ႏွစ္ ေလွ်ာ႔နည္း လာသည္ဟု သိရပါသည္။

သဘာဝအေနထာ းအရ ငါးႏွင္႔ ေရသတၱဝါမ်ား ေပါက္ပြားရွင္ရန္ အလြန္ေကာင္းမြန္ေသာ ပထဝီ အေနထားကို ပိုင္ဆိုင္ထား ပါလ်က္သားႏွင္႔ ဖမ္းဆီးရမိေသာ ငါးပုဇြန္ အေရအတြက္ အဘယ္႔ေႀကာင္႔ က်ဆင္းလာပါ သနည္း။ အေၿဖမွာ အလြန္အကြ်ံ ငါးဖမ္းၿခင္း စည္းမဲ႔ ငါးဖမ္းၿခင္း အၿပင္ ေဒသတြင္း သႏၱာေက်ာက္တန္း မ်ားႏွင္႔ ဒီေရာက္ေတာမ်ား ပ်က္စီး ေပ်ာက္ကြယ္လာၿခင္းတို႔ ပင္ၿဖစ္ေလသည္။

၂၀၁၃ ခုႏွစ္က Wild life Conservation Society ႏွင္႔ ၿမန္မာနိဳင္ငံေမြးၿမဴေရးႏွင္႔ ေရလုပ္ငန္း ဝန္ႀကီးဌာနတို႔ ပူးေပါင္း တင္သြင္းေသာ Marine Conservation in Myanmar စာတမ္းတြင္ ၿမိတ္ကြ်န္းစု အတြင္းမွ သႏၱာ ေက်ာက္တန္းမ်ား အေၿခေန အလြန္အမင္း ဆိုးဝါးေနမွဳကို ေဖၚၿပထားၿပီး ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးႏွင္႔ သစ္ေတာေရးရာ ဝန္ႀကီးဌာန ႏွင္႔ အဂၤလန္အေၿခစိုက္ အင္န္ဂ်ီအို သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႔ တစ္ခုၿဖစ္ေသာ Funa and Flora international တို႔ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ မတ္လတြင္ ပူးေပါင္း ကြင္းဆင္း ေလ႔လာ၍ ေတြ႔ရွိရသမွ်ကို တင္သြင္းေသာ ၿမန္မာ႔ကမ္းရိုးတန္းရွိ သႏၱာေက်ာက္တန္း မ်ား ေလ႔လာမွဳ အစီရင္ခံစာ တြင္လည္း ၿမိတ္ကြ်န္းစုႏွင္႔ အနီး ကမ္းရိုးတန္း တစ္ေလ်ာက္ သႏၱာက်ာက္တန္း မ်ား၏ အေၿခေနမွာ အလြန္အမင္း စိုးရိမ္စရာ အေၿခေနမ်ိဳးတြင္ တည္ရွိေနသည္ ကို ေတြ႔ရေႀကာင္း ေဖၚၿပထားၿပီး အကယ္၍ ၿပန္လည္ ထိန္းသိမ္းမွဳကို အလ်င္အၿမန္မလုပ္နိဳင္ပါက ေနာင္ ဆယ္ႏွစ္မွ အႏွစ္၂၀ အတြင္း ၿမိတ္ကြ်န္းစုတြင္ သႏၱာေက်ာက္တန္း မ်ားကြယ္ ေပ်ာက္သြား နိဳင္ေႀကာင္း အႀကံၿပဳ ထားသည္ကို ေတြ႔ရသည္။

ၿမိတ္ကြ်န္းစု အတြင္း သႏၱာေက်ာက္တန္းမ်ားကို ပ်က္စီးေစခဲ႔ေသာ အဓိကအခ်က္မ်ားမွာ
၁- ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာၿပင္ပူေနြးမွဳ
၂- ဗံုးခြဲငါးဖမ္းၿခင္း
၃- ကြ်န္းမ်ားႏွင္႔ နီးကပ္စြာ ဆြဲယူငါးဖမ္းေသာ ဝါလပ္ငါးဖမ္းသေဘၤာာမ်ား
၄- ငါးဖမ္းေလွမ်ား အဆင္ၿခင္မဲ႔ ေက်ာက္ဆူး ပစ္ခ်ၿခင္းႏွင္႔ ေမွ်ာ႔ငုတ္သူမ်ားက သႏၱာက်ာက္တန္းမ်ားကို နင္းေခ်ၿခင္း တို႔ၿဖစ္သည္။

၁- ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာၿပင္ ပူေႏြးမွဳ
၂၀ဝ၉-၂၀၁၀ ႏွစ္မ်ားတြင္ ေဒသတြင္း စီဆင္းခဲ႔ေသာ အယ္နီညိဳး ေရပူစီးေႀကာင္းႏွင္႔ ကမၻာ႔ေရမ်က္ႏွာၿပင္ ပူေႏြးမွဳလာမွဳေႀကာင္႔ ေရတိမ္ေန သႏၱာေကာင္မ်ား ေသဆံုးၿခင္းမ်ား အႀကီးအက်ယ္ ၿဖစ္ခဲ႔ ပါသည္။ ေမာ္လဒိုက္၊ ထိုင္း ႏွင္႔ အင္ဒိုနီးရွားတို႔တြင္ သႏၱာေကာင္မ်ား ေသဆံုးၿခင္း မကူးစက္ေစရန္ႏွင္႔ ေသဆံုးသြားေသာ သႏၱာက်ာက္တန္းမ်ား မက်ိဳးပဲ႔သြားေစရန္ ထိန္းသိမ္း ကာကြယ္မွဳမ်ား ၿပန္လည္ ပ်ိဳးေထာင္မွဳမ်ား ၿပဳလုပ္ခဲ႔ေသာ္လည္း ၿမိတ္ကြ်န္းစု အတြင္းမွ သႏၱာမ်ားကမူ ကာကြယ္ၿပဳစု ထိန္းသိမ္းေစာင္႔ေရွာက္မွဳ လံုးဝ မရရွိခဲ႔ပါ။ သႏၱာမ်ားသည္ သက္ရွိမ်ား ၿဖစ္ႀကသၿဖင္႔ မက်န္းမာလ်င္ ကူးစက္တတ္သည္ အေလ႔ရွိရာ ၂၀ဝ၉ ၂၀၁၀ တြင္း ၿမိတ္ကြ်န္းစုရွိ သႏာေက်ာက္တန္း မ်ားစြာ ပ်က္စီးခဲ႔ရေလသည္။

၂- ဗံုးခြဲငါးဖမ္းၿခင္း

 အမိုးနီးယန္း နိဳက္ထရိတ္ ေၿမႀသဇာကို ဒီဇယ္ႏွင္႔ ေရာနယ္၍ စဥ္႔အိုးငယ္ (သို႔မဟုတ္) ပလက္စတစ္ပံုလြတ္ထဲ ဖိသိပ္ထည္႔ကာ အေပၚမွ ယမ္းေပ်ာ႔ႏွင္႔အုပ္ၿပီး စနက္တံစိုက္ကာ မီးရွိဳ႔၍ ပင္လယ္ထဲ ပစ္ခ် ငါဖမ္းၿခင္းကို ဗံုးခြဲငါးဖမ္းၿခင္းဟု ေခၚႀကသည္။ ငါးအုပ္မ်ား စုေဝး အစာရွာေနေသာ သႏၱာက်ာက္တန္းႏွင္႔ ေရေအာက္ ေက်ာက္ေဆာင္မ်ား အေပၚ တိုက္ရိုက္ ပစ္ခ်ေဖါက္ခြဲကာ ငါးဖမ္းေသာနည္း ၿဖစ္ေသာေႀကာင္႔ သႏၱာေတာ မ်ားကို တိုက္ရိုက္ပ်က္စီးေစသည္။ ထို႔အၿပင္ ဒီဇယ္ႏွင္႔ ဓါတ္ေၿမႀသဇာ ဓါတ္ၿပဳရာမွ ထြက္လာေသာ နိဳက္ထရိက္ ကလည္း အဆိပ္ၿဖစ္ကာ သႏၱာေကာင္မ်ားကို ေသဆံုးခ်ိနဲ႔ ေရာဂါရေစသည္။ ၿမိတ္ကြ်န္းစုအတြင္းရွိ သႏၱာေက်ာက္တန္းမ်ား ပ်က္စီးရၿခင္း၏ အဓိကလက္သည္မွာ အလြန္ဆိုးဝါးေသာ ဤနည္းၿဖင္႔ ငါးဖမ္းၿခင္းေႀကာင္႔ၿဖစ္ၿပီး ယခုတိုင္ အသံုးၿပဳကာ ငါးဖမ္းေနႀကဆဲၿဖစ္သည္။

ငါးဗံုးခဲြပစၥည္းမ်ား

ဗံုးခြဲသည္႔နည္းၿဖင္႔ ငါးဖမ္းၿခင္းကို ေဒသတြင္း သယ္ယူလာသူမ်ားမွာ တဖက္နိဳင္ငံမွ ငါးခိုးဖမ္း သူမ်ားၿဖစ္ၿပီး သူတို႔သည္ ၁၉၈၉ ေလာက္မွ ၂၀ဝ၀ ၿပည္႔လြန္ႏွစ္မ်ား အထိ အားေကာင္းေသာ အင္ဂ်င္စက္မ်ား အသံုးၿပဳဳကာ ၿမိတ္ကြ်န္းစုအတြင္း တရားမဝင္ ဝင္ေရာက္ ငါးခိုးဖမ္းခဲ႔ ႀကသည္။ ငါးဗံုးခြဲေလွ မ်ားတြင္ ကြန္ပက္ဆာ Compressor စက္မ်ား တပ္ဆင္ထားၿပီး ဗံုးခြဲအၿပီး ပင္လယ္ ေရေအာက္ ႀကမ္းၿပင္တြင္ ေသဆံုးေနႀကေသာ ငါးမ်ားကို ကြန္ပက္ဆာ မ်ားသံုးကာ ေရငုတ္ ေကာက္ယူႀကသည္။ ထိုသို႔ ေရငုတ္ ငါးေကာက္ရာတြင္ ေရငုတ္ကြ်မ္းက်င္သူ ေဒသခံ ေရေပ်ာ္ ဆလံုလူမ်ိဳးမ်ားကို အခေႀကးေငြ ႏွင္႔ မူးယစ္ေဆးဝါး ေပးကာ အသံုးခ်ႀကသည္။

ေနာက္ပိုင္း တပ္မေတာ္မွ ပင္လယ္ၿပင္စိုးမိုးေရး ဖိဖိစီးစီး ေဆာင္ရြက္လာခ်ိန္တြင္ တဖက္နိဳင္ငံသား မ်ားသည္ ကိုယ္တိုင္ ဝင္ေရာက္လာၿခင္း မရွိေတာ႔ပဲ ဆလံုမ်ားႏွင္႔ ေဒသခံၿမန္မာမ်ားကို ေလွႏွင္႔ ေငြေႀကး ပစၥည္းဥစၥာ ေထာက္ပံ႔ေပးကာ ဗံုးခြဲငါးဖမ္း ေစသည္။ ၁၉၉၅ မွ ၂၀ဝ၀ ခုႏွစ္အတြင္း မူးယစ္ေဆးဝါးႏွင္႔ ေရေႀကာ ညွပ္ၿခင္း စေသာ ေရာဂါမ်ားေႀကာင္႔ အရြယ္ေရာက္သူ ဆလံု အမ်ိဳးသား ဦးေရ သိသိသာသာ က်ဆင္းသြားၿပီး သည္ေနာက္ လက္ရွိတြင္ ထိုငါးဗံုးခြဲေလွမ်ားကို ဦးစီးသူ မ်ားမွာ ေဒသခံ ၿမန္မာ ေရလုပ္သားမ်ား ၿဖစ္လာႀကသည္။

သူတို႔သည္ ယခင္က ဆလံုမ်ား အေၿခခ် ေနထိုင္ရာ ဇာဒက္ႀကီး ဂ်ာလန္း မက်ံဳးဂလက္ႏွင္႔ လငန္း ေက်းရြာမ်ားတြင္ အေၿခစိုက္ကာ ဗံုးခြဲငါးဖမ္း အလုပ္ကို ပံုဖ်က္လုပ္ကိုင္ ေနႀကဆဲၿဖစ္ၿပီး လွိဳင္ေလ သာေသာ ရက္မ်ားတြင္ ၿမိတ္ကြ်န္းစု အထူးသၿဖင္႔ ဇာဒက္ႀကီးကြ်န္း ဂ်ာလန္းကြ်န္း ေတာင္ေတာ္ဝင္ ေၿမာက္ေတာ္ဝင္ ကြ်န္းဖီလာႏွင္႔ အနီးတဝိုက္ ေညာင္ဝိကြ်န္း လန္းပိကြ်န္း လငန္းကြ်န္း ေက်ာ္ သေဘၤာေခၚ Black Rock ပဥၥဘုကၽြန္းႏွင္႔ မီးစိမ္းကြ်န္း စူလာကြ်န္းမ်ားတြင္ ဗံုးခြဲငါးဖမ္းႀကေလသည္။

ထိုကြ်န္းအနီး တဝိုက္တြင္ တပ္မေတာ္မွ တပ္စခန္းမ်ား တပ္စြဲထားသည္႔ အၿပင္ ေရတပ္ကင္းလွည္႔ သေဘၤာမ်ား ကလည္း ရွိေနပါလ်က္ ထိုေပါက္ကြဲမွဳမ်ားက သာမန္ၿဖစ္ရိုးၿဖစ္စဥ္ သဖြယ္ ေနစဥ္ၿဖစ္ေနႀကသည္။ သာမန္ငါးဖမ္းေလွမ်ား အတြက္ ကြန္ပရက္ဆာ မလိုအပ္ပါ၊ ဗံုးခြဲေလွႏွင္႔ ေမွ်ာ႔ေကာက္ ေက်ာက္ပုဇြႏ္ ဖမ္းသူမ်ားသာ အသံုးၿပဳႀကသည္။ သို႔ေသာ္ ကြန္ပရက္ဆာစက္ တင္ထားေသာ ငါးဖမ္းေလွမ်ားကို မည္သူမွ အေလးမထားႀက။ ထို႔အၿပင္ သႏာေတာမ်ားတြင္ က်က္စားေသာ ႀကက္တူေရြး ငါးကဲ႔သို႔ေသာ ငါးမ်ားကို သာမန္ ငါးဖမ္းနည္းမ်ားၿဖင္႔ အံုႏွင္႔က်င္းႏွင္႔ ဖမ္းဆီးရရွိနိဳင္ဖို႔ မၿဖစ္နိဳင္ပါ၊ တဖတ္နိဳင္ငံသို႔ တင္ပို႔မည္႔ ငါးမ်ားကို စစ္ေဆးေသာ ငါးလုပ္ငန္း ဦးစီးဌာနမွ တာဝန္ရွိသူမ်ား ဝီရိယစိုက္ပါလ်င္ ဤငါးကား ဗံုးခြဲငါး ဤငါးကား သာမန္ ငါးဖမ္းနည္းၿဖင္႔ ဖမ္းေသာ ငါးမ်ားဟု လြယ္ကူစြာခြဲၿခားနိဳင္ ပါသည္။ ထိုသို႔မဟုတ္ေသာေႀကာင္႔ ယခုအခါ ယခင္ကလူမေနေသာ ကြ်န္းမ်ားေပၚတြင္ အႏွံအၿပား က်ဴးေက်ာ္ေနထိုင္ကာ ဗံုးခြဲငါးဖမ္းေနေသာ ငါးဖမ္းေလွမ်ား၏ ဗံုးခြဲသံမ်ားက ၿမိတ္ကြ်န္းစုအတြင္း ဆူညံစြာ ႀကားေနရဆဲၿဖစ္သည္။

၃- ကြ်န္းမ်ားႏွင္႔ နီးကပ္စြာ ဆြဲယူငါးဖမ္းေသာ ဝါလပ္ငါးဖမ္းသေဘၤာာမ်ား
ဒရြတ္ဆြဲပိုက္မ်ား သံုး၍ ငါးဖမ္းေသာ ၀ါလပ္ေလွမ်ားသည္ ကမ္းေၿခမွအနည္းဆံုး ၃ မိုင္အကြာတြင္မွ ငါးဖမ္းရမည္ၿဖစ္ေသာ္လည္း ငါးပုဇြန္ ပိုမိုဖမ္းမိနိဳင္ရန္ ကမ္းေၿခႏွင္႔ နီးကပ္စြာ ငါးဖမ္းေသာေႀကာင္႔ သႏၱာေက်ာက္တန္းမ်ား ပ်က္စီးေစသည္႔အၿပင္ ဒရြတ္ဆြ ဲပိုက္ႀကီး မ်ားသည္ ပင္လယ္ႀကမ္းၿပင္ အေနအထားကို ေၿပာင္းလဲေစသၿဖင္႔ သႏၱာေကာင္ေလးမ်ား ေသဆံုးပ်က္စီးၿခင္းကို ၿဖစ္ေစေလသည္။

၄- ငါးဖမ္းေလွမ်ားအဆင္ၿခင္မဲ႔ ေက်ာက္ဆူးပစ္ခ်ၿခင္းႏွင္႔ ေမွ်ာ႔ငုတ္သူမ်ားက သႏၱာက်ာက္တန္းမ်ားကို နင္းေခ်ၿခင္း
ငါးဖမ္းေလွမ်ားသည္ ေရခ်ဳဳိခပ္ယူရန္ လည္းေကာင္း အနားယူရန္ လည္းေကာင္း ကၽြန္းအနီး ေက်ာက္ခ် ရပ္နားေသာ အခါ သႏၱာေက်ာက္တန္းမ်ား အေပၚ ေက်ာက္ဆူး ပစ္ခ်ၿခင္းအားၿဖင္႔ သႏၱာေက်ာက္တန္း မ်ားစြာကို ပ်က္စီးေစ ပါသည္။ ထို႔အတူ ကြန္ပရက္ဆာမ်ား သံုးကာ ေမွ်ာ႔ေကာက္သူ ေက်ာက္ပုဇြန္ဖမ္းသူ ခရုကမာ ငုတ္သူမ်ားကလည္း သႏၱာေက်ာက္တန္းမ်ားေပၚ နင္းေခ် သြားလာေသာေႀကာင္႔ ေက်ာက္တန္းမ်ား ပ်က္စီးေသေႀကႀကရသည္။

သႏၱာေက်ာက္တန္း မ်ားႏွင္႔ ဒီေရာက္ေတာမ်ားကို ကာကြယ္ ထိန္းသိမ္းရန္ အတြက္ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးႏွင္႔ သစ္ေတာေရးရာ၊၊ ေမြးၿမဴေရးႏွင္႔ ေရလုပ္ငန္း၊ ခရီးသြားလုပ္ငန္း၊ ပရဟိတ အဖြဲ႔မ်ားႏွင္႔ ေဒသခံတို႔ ပူေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္ လိုပါသည္။ အထူးသၿဖင္႔ သႏၱာေက်ာက္တန္းႏွင္႔ ဒီေရေရာက္ ေတာမ်ားမွ ပင္လယ္ ေရထြက္ ပစၥည္းထုတ္လုပ္ေရး လုပ္ငန္ကို စနစ္တက် ထုတ္ယူနိဳင္ေရးမွာ အလြန္အေရးႀကီးၿပီး ဘရာဇီးနိဳင္ငံတြင္ ထိုသို႔ေဆာင္ရြက္နိဳင္သၿဖင္႔ အက်ဳိး ေက်းဇူးမ်ားစြာ ခံစားရသည္။

ထိုင္းနိဳင္ငံတြင္ ဒီေရာက္ေတာမ်ားႏွင္႔ သႏၱာေက်ာက္တန္းမ်ား ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ေရးကို သစ္ေတာေရးရာမွ တာ၀န္ခံေဆာင္ရြက္ရၿပီး အသံုးစရိတ္ကို ခရီးသြား လုပ္ငန္းမွ ရယူပါသည္။ ကၽြန္းသို႔ အလည္အပတ္လာ သူမ်ားထံမွ ၀င္ေႀကးေကာက္ခံကာ ထိုေငြၿဖင္႔ သႏၱာေက်ာက္တန္းႏွင္႔ ဒီေရာက္ေတာ ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ ၿပန္လည္ပ်ဳိးေထာင္ေရးကို ေဆာင္ရြက္သည္။

ၿမန္မာနိဳင္ငံတြင္လည္း ၿမိတ္ကၽြန္းစုသို႔ ႏွစ္စဥ္ ကမၻာ႔လွည္႔ ခရီးသည္မ်ား ေထာင္ခ်ီ၀င္ေရာက္လ်က္ ရွိၿပီး ထိုမွ နိဳင္ငံၿခားေငြမ်ား ရရွိေနပါသည္။ ၿမိတ္ကၽြန္းစုသို႔ ၀င္ေရာက္လည္ပတ္ရန္ အတြက္ ဟိုတယ္ႏွင္႔ ခရီးသြား ၀န္ႀကီးဌာနမွ ခိုင္ေႀကး (Royalty fee) အၿဖစ္ အနည္းဆံုး ၅ ရက္အတြက္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၀၀ ေကာက္ယူပါသည္၊ သို႔ေသာ္ ထိုေငြမ်ားကို သႏၱာေက်ာက္တန္းမ်ားႏွင္႔ ဒီေရေရာက္ေတာ ထိန္းသိမ္း ကာကြယ္ေရးတြင္ အသံုးခ်သည္ဟု မႀကားရပါ။ လန္းပိအမ်ဳိးသား အဏ၀ါဥယ်ာဥ္အနီး မက်ဳံးဂလက္ ေက်းရြာတြင္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္း ေစာင္႔ေရွာက္ေရးႏွင္႔ သစ္ေတာေရးရာ ၀န္ႀကီးဌာနမွ Ranger Station တစ္ခု ဖြင္႔လွစ္ထားရွိကာ အရာရွိတစ္ဦးႏွင္႔ ၀န္ထမ္း ၃ ဦးကို အေၿခစိုက္ ေစသည္။ သို႔ေသာ္ အေထာက္အပံ႔ ၿပည္႔စံု လံုေလာက္မွဳ မရွိသၿဖင္႔ သြားေရးလာေရးသာမက စားေသာက္ ေနထိုင္ေရးတြင္ပါ ေက်းရြာေန ေရလုပ္သားမ်ားကို မွီခိုေနရသၿဖင္႔ သႏၱာေက်ာက္တန္း မ်ားႏွင္႔ ဒီေရာက္ေတာမ်ားကို ကာကြယ္ ေစာင္႔ေရွာက္ထိန္းသိမ္းရန္ မည္သို႔မွ တတ္နိဳင္စြမ္းမရွိပါေခ်။

 တနသၤာရီကမ္းေၿမာင္ေဒသ ေတာင္ဘက္ပိုင္း၏ စီးပြားေရးသည္ ေရထြက္ ပစၥည္းထုတ္လုပ္သည္႔ လုပ္ငန္းႏွင္႔ ဆက္စပ္ လုပ္ငန္းမ်ား အေပၚတြင္ တည္ေဆာက္ထားၿခင္းၿဖစ္ၿပီး ၿမိတ္ၿမိဳ႔ကို ဗဟိုၿပဳ ထားေသာ ထိုေဒသႀကီး တစ္ခုလံုးရွိ သိန္းခ်ီေသာ ေဒသခံ အမ်ားစုသည္ ေရထြက္ပစၥည္း ထုတ္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းႏွင္႔ ဆက္စပ္လုပ္ငန္း မ်ားကို လုပ္ကိုင္ေနႀကသည္။ ေၿမထဲပင္လယ္အတြင္း ငါးပုဇြန္ ဖမ္းဆီးရရွိမွဳ အလြန္အမင္း က်ဆင္း သြားေသာေႀကာင္႔ စပိန္၊ ၿပင္သစ္ အေရွ႔ေတာင္ပိုင္း အီတလီေတာင္ပိုင္း ဂရိ ႏွင္႔ ေဘာလကန္ ေဒသမွ နိဳင္ငံမ်ား၏ စီးပြားေရး လူမွဳေရး မတည္ၿငိမ္မွဳမ်ား ၿဖစ္ေပၚခဲ႔သည္႔ သာဓက ရွိသည္၊ ထို႔ေႀကာင္႔ ၿမိတ္ကြ်န္းစု အတြင္း ေရေနသတၱဝါမ်ား ေပါမ်ာ းေနေရးသည္ ေဒသႀကီး တစ္ခုလံုး အတြက္ အလြန္အေရးႀကီး လွသည္။

ၾကက္တူေရြးငါး

ဒီငါးမ်ဳိးေတြကို Coral reef ငါးေတြလို႔ ေခၚႀကပါတယ္၊ သနၱာေက်ာက္တန္းေတြႀကား ေနထိုင္က်က္စားတဲ႔ ငါးေတြေပါ႔။ (Finding Nemo ရုပ္ရွင္ကားထဲက နီမိုးရဲ႔ သူငယ္ခ်င္းေတြေပါ႔)။ ၿမန္မာ႔ ေတာင္းပိုင္းသားမ်ား ကေတာ႔ ဘာဂ်ီငါးေတြလို႔ ေခၚပါတယ္။ ဘာဂ်ီဆိုတာ သႏၱာကို ထား၀ယ္လို ေခၚတာပါ။

သႏၱာေက်ာက္တန္းေတ ြႀကားမွာ ေနထိုင္တဲ႔ ငါးေတြမို႔ ငါးအစုလိုက္ အၿပံဳလိုက္ ဖမ္းလို႔ရတဲ႔ ငါးဖမ္းပိုက္နဲ႔ ဖမ္းလို႔ မရနိဳင္ပါဘူး။ ငါးမွ်ားနဲ႔ ဖမ္းရင္ေတာင္ အေတာ္မလြယ္တဲ႔ ငါးေတြပါ။ အမ်ားအားၿဖင္႔ မွိန္းထိုးတဲ႔ နည္းနဲ႔ ထိုးဖမ္းမွ ရေလ႔ရွိ ပါတယ္။ ဆိုေတာ႔ ဒီလိုငါးေတြကို အခုလို အစုအၿပံဳလိုက္ ေရာင္းခ်ေနနိဳင္တယ္ ဆိုကတည္းက ဒီငါးေတြကို ဖမ္းခဲ႔သူဟာ ဗံုးခြဲ ငါးဖမ္းနည္း (Dynamite fishing) နဲ႔ ဖမ္းခဲ႔တာ ေသခ်ာပါတယ္။

ၿမိတ္ကၽြန္းစုဟာ ၿမန္မာနိဳင္ငံရဲ႔ သြားေရာက္လည္ပတ္သင္႔တဲ႔ အလွပဆံုး ေနရာေတြထဲက တစ္ခုအၿဖင္႔ ကမၻာလွည္႔ ခရီးသြားမ်ားႀကား ထင္ရွားေက်ာ္ႀကားေပမဲ႔ ဗံုးခြဲငါးဖမ္းၿခင္း အႀကီးအက်ယ္ လုပ္ေနတဲ႔ ေနရာအၿဖစ္လည္း နာမည္ဆိုးနဲ႔ အလြန္လူသိမ်ား ပါတယ္။ ၿမိတ္ကၽြန္းစုထဲမွာ ဗံုးခြဲသံမႀကားရတဲ႔ ေန႔ရယ္ဆိုလို႔ မရွိသေလာက္ ပါပဲ။ ဗံုးခြဲတဲ႔အတြက္ ငါးပုဇြန္ ရွင္သန္ေပါက္ဖြားေရး အတြက္ အေရးအႀကီးဆံုး သႏၱာေက်ာက္တန္းေတြလည္း ကုန္သေလာက္ၿဖစ္ေနပါၿပီ။

ဗံုးခြဲငါးဖမ္းၿခင္းေႀကာင္႔ နိဳင္ငံဂုဏ္သိကၡာက်တဲ႔အၿပင္ ေနာက္ဆယ္စုႏွစ္ တစ္ခုေလာက္ဆို ငါးပုဇြန္ ဖမ္းဆီးရရွိမွဳဟာ သိသိသာသာႀကီး ေလွ်ာ႔က်သြားေတာ႔မွာ ေၿမႀကီးလက္ခတ္မလြဲပါ။ အခုေတာင္ ငါးဖမ္းဆီးရရွိမွဳ တစ္ႏွစ္ထက္ တစ္ႏွစ္ သိသိသာသာ က်ဆင္းသြားတာ ေတြ႔ေနရပါၿပီ။ ဒီဓါတ္ပံုဟာ ထိုင္းနိဳင္ငံ ရေနာင္းၿမိဳ႔ ငါးေလလံေစ်းက ေလလံပစ္ ငါးေတြရဲ႔ ပံုပါ။ ထိုင္းနိဳင္ငံမွာ ဗံုးခြဲငါးဖမ္းၿခင္း လံုး၀ ပေပ်ာက္သြားပါၿပီ၊ ဒါေပမဲ႔ အခုလို ငါးေတြ ၿမန္မာၿပည္ ကေန ၀င္လာမစဲပါပဲ။ သူတို႔က သူတို႔နိဳင္ငံရဲ႔ သယံဇာတကို ခိုင္ခိုင္မာမာ ကာကြယ္ထား ေပမဲ႔ ကိုယ္ေတြက်ေတာ႔ ပစ္စလက္ခတ္ ၿဖစ္ေနတာ။

ဒီငါးေတြဟာ ေကာ႔ေသာင္းမွာ ငါးလုပ္ငန္းဦးစီးဌာနက ခြင္႔ၿပဳမွ ရေနာင္းမွာ ေရာင္းခ်နိဳင္တာပါ။ သေဘာကေတာ႔ ဗံုးခြဲငါးဖမ္းၿခင္းကို ၿမန္မာၿပည္မွာ တရား၀င္ခြင္႔ၿပဳထားသလိုပါပဲ။ ဒီဓါတ္ပံုဟာ တနိဳင္ငံလံုး ဆံုးရွဳံးေနတဲ႔ သယံဇာတေတြထဲက ေရထြက္သယံဇာတ ဆံုးရွဳံးမွဳ တစ္ခုကို ၿပတဲ႔ပံုဆိုပါေတာ႔။

၂၀၁၃ ခုႏွစ္က Wild life Conservation Society ႏွင္႔ ၿမန္မာနိဳင္ငံ ေမြးၿမဴေရးႏွင္႔ ေရလုပ္ငန္း ဝန္ႀကီးဌာနတို႔ ပူးေပါင္း တင္သြင္းေသာ Marine Conservation in Myanmar စာတမ္းတြင္ ၿမိတ္ကြ်န္းစု အတြင္းမွ သႏၱာေက်ာက္တန္းမ်ား အေၿခေန အလြန္အမင္း ဆိုးဝါးေနမွဳကို ေဖၚၿပထားၿပီး ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးႏွင္႔ သစ္ေတာေရးရာ ဝန္ႀကီးဌာန ႏွင္႔ အဂၤလန္အေၿခစိုက္ အင္န္ဂ်ီအို သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး အဖြဲ႔တစ္ခုၿဖစ္ေသာ Funa and Flora international တို႔ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ မတ္လတြင္ ပူးေပါင္း ကြင္းဆင္း ေလ႔လာ၍ ေတြ႔ရွိ ရသမွ်ကို တင္သြင္းေသာ ၿမန္မာ႔ ကမ္းရိုးတန္းရွိ သႏၱာေက်ာက္တန္း မ်ား ေလ႔လာမွဳ အစီရင္ခံစာတြင္လည္း ၿမိတ္ကြ်န္းစုႏွင္႔ အနီး ကမ္းရိုးတန္း တစ္ေလ်ာက္ သႏၱာ က်ာက္တန္း မ်ား၏ အေၿခေနမွာ အလြန္အမင္း စိုးရိမ္စရာအေၿခေနမ်ိဳးတြင္ တည္ရွိေနသည္ ကို ေတြ႔ရေႀကာင္းေဖၚၿပ ထားၿပီး အကယ္၍ ၿပန္လည္ထိန္းသိမ္းမွဳကို အလ်င္အၿမန္ မလုပ္နိဳင္ပါက ေနာင္ ဆယ္ႏွစ္မွ အႏွစ္၂၀ အတြင္း ၿမိတ္ကြ်န္းစုတြင္ သႏၱာေက်ာက္တန္းမ်ား ကြယ္ေပ်ာက္ သြားနိဳင္ေႀကာင္း အႀကံၿပဳထား သည္ကို ေတြ႔ရသည္။

စာေရးသူ - ေအာင္ဇင္လတ္ https://facebook.com/aung.z.latt.7

Monday, January 19, 2015

ကမ္းေဝးငါးဖမ္း ေလွမ်ား ကမ္းနီးတြင္ ငါးဖမ္းသည္ကို ႏွစ္ႀကိမ္ ေတြ႔ရွိပါက ငါးဖမ္းေလွကို ျပည္သူ့ဘ႑ာ အျဖစ္ သိမ္းဆည္းမည္



ကမ္းေဝးငါးဖမ္း ေလွမ်ား ကမ္းနီးတြင္ ငါးဖမ္းသည္ကို ႏွစ္ႀကိမ္ ေတြ႔ရွိပါက ငါးဖမ္းေလွကို ျပည္သူ့ဘ႑ာ အျဖစ္ သိမ္းဆည္းမည္ 

ျမန္မာ့ပင္လယ္ျပင္ ကမ္းေဝးငါးဖမ္း ေလွမ်ားအေနျဖင့္ ကမ္းနီးတြင္ ငါးဖမ္းဆီးသည္ကို ႏွစ္ႀကိမ္ေတြ႕ရိွ ဖမ္းမိပါက အဆိုပါ ငါးဖမ္းေလွကို ျပည္သူ႔ဘ႑ာအျဖစ္ သိမ္းဆည္းလ်က္ ရိွေၾကာင္း တနသၤာရီတိုင္း ေဒသႀကီး အစိုးရအဖြဲ႕မွ တာဝန္ရိွသူ တစ္ဦး၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ သိရသည္။

အဆိုပါ ငါးဖမ္းေလွမ်ား ပင္လယ္ကမ္းနီး ငါးဖမ္း ဧရိယာမ်ား အတြင္းသို႔  တရားမဝင္ က်ဴးေက်ာ္ ဝင္ေရာက္ ပိုက္ဆြဲျခင္း၊ တရြတ္ဆြဲ ပိုက္ျဖင့္ ငါးဖမ္းျခင္းမ်ား အပါအဝင္ ေရသယံဇာတ ပ်က္စီးမႈဆိုင္ရာ ျပႆနာမ်ားကို ဥပေဒႏွင့္အညီ ေဆာင္ရြက္ေပးလ်က္ ရိွေၾကာင္း၊ ကမ္းေဝးေလွမ်ား ကမ္းနီးတြင္ ငါးဖမ္းသည္ကို ေတြ႕ရွိပါက ယခင္က စည္းကမ္းပ်က္ ဒဏ္အျဖစ္ ေငြဒဏ္ ေငြက်ပ္သိန္း ၂ဝ ႏွင့္ ငါးဖမ္းဆီးခြင့္ သံုးလပိတ္သိမ္းကာ အေရး ယူခဲ့ေသာ္လည္း လက္ရိွတြင္ ေငြဒဏ္ ေငြက်ပ္သိန္း ၃ဝ ႏွင့္ ငါးဖမ္းဆီးခြင့္ တစ္ႏွစ္ ပိတ္သိမ္းျခင္းျဖင့္  အေရးယူလ်က္ ရိွေၾကာင္း သိရသည္။

Thursday, October 2, 2014

ပင္လယ္ရဲ႕ အတြင္းသားကို ဖြင့္ဖတ္




ဒီေန႔ "အိုအို" သိပ္ေပ်ာ္တယ္။ အုိအိုတို႔ရြာက ကမ္းေျခမွာ စက္ေလွေတြ မဆိုက္စဖူး အဆိုက္ထူး တဲ့အတြက္ ေၾကာင့္ဆိုရင္ မမွားဘူးေပါ့။ ရြာေရွ႕ခပ္လွမ္းလွမ္းက ကၽြန္းႀကီး ရွည္ေမ်ာေမ်ာ လန္းပိ ကၽြန္းကိုသာ ေန႔တိုင္း ေငးေနရတာ၊ ၿမိဳ႕က စက္ေလွေတြဆိုက္တဲ့ ျမင္ကြင္းမ်ိဳးက ထူးျခားေနတာ ကိုး။ ေလွေပၚက သစ္ေတြ ၀ါးေတြ ခ်တဲ့အထိ အုိအိုေငးလို႔ေကာင္းတုန္း၊ ေနာက္မွသတိရၿပီး အိမ္ေျပး ျပန္လာေတာ့ အိမ္မွာ အေဖက လူစိမ္း ေတြနဲပ အလုပ္ရႈပ္ေနၿပီ။

Saturday, July 19, 2014

မြန္ျမတ္ေသာအလွူ

တနသၤာရီ တိုင္းေဒသၾကီး၊ ကြ်န္းစုျမို့နယ္၊ ထိန္ေခ်ာင္းေက်းရြာ ၊ေအာင္ေတာ္မူ သာသနာရိပ္သာတြင္ နွစ္စဥ္ ရက္တို တရားစခန္း ဖြင့္လွစ္လွ်က္ရိွၿပီး အနယ္နယ္ အရပ္ရပ္မွ ရဟန္းရွင္လူ ျပည္သူမ်ား လာေရာက္ တရား အားထုတ္လွ်က္ ရိွသည္ကို ေတြ့ရိွရ ပါသည္။ 

Friday, July 11, 2014

၀ါဆိုလျပည့္ ဓမၼစၾကၤာ အခါေတာ္ေန႕

လြန္ခဲ့ေသာ အႏွစ္ ၂၅၀၀ ေက်ာ္ ၀ါဆိုလျပည့္ ေန႕တြင္ ဗုဒၡ ျမတ္စြာ သည္ မိဂဒါ၀ုဏ္ ေတာတြင္ (ပဥၥ၀ဂၢီ) ရဟန္း ၅ ပါး ကို ဓမၼစၾကၤာ တရားဦး ေဟာျခင္းျဖင့္ ဗုဒၼ သာသနာေတာ္ကို စတင္ ခဲ့ပါသည္။

ဓမၼစၾကၤာ တရားေတာ္ ၌ သဘာ၀ ေလာက တြင္ မေဖာက္မျပန္ မေျပာင္းမလြဲ အျမဲ တည္ရွိ ေနေသာ သစၥာ ၄ ပါးကို ေဖာ္ျပ ေဟာၾကား ခဲ့ပါသည္။

Tuesday, May 20, 2014

ကၽြန္းမွာေနျပီး သာသနာျပဳေနေသာ ဆရာေတာ္ (ဂ်လန္း) ဆရာေတာ္ဘုရား

ဘုန္းေတာ္ၾကီးေက်ာင္း အေတာ္မ်ားမ်ားဟာ လူေနတဲ႔ ျမိဳ႕နဲ႔နီးရာမွာ တည္ထား ကုိးကြယ္ၾကတာကုိ အမ်ား အားျဖင္႔ ေတြ႕ရတတ္ ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕တေလ က်ေတာ႔လည္း ေတာင္ေပၚမွာ တခ်ိဳ႕ကလည္း ေတာၾကီး ထဲမွာ စသည္ျဖင္႔ေပါ႔ သာသနာေတာ္ ပြားမ်ားရန္ အတြက္ သီတင္းသုံးေနၾကတဲ႔ ဆရာေတာ္ေတြလည္း ရွိပါတယ္။


အခု သာသနာျပဳေနတဲ႔  ဆရာေတာ္ကေတာ႔ ပင္လယ္ေရေတြ ၀ုိင္းရံလွ်က္ ရွိတဲ႔ တနသၤာရီတုိင္း ေကာ႔ေသာင္းျမိဳ႕ အနီးက ဂ်လန္းကၽြန္းမွာ ေက်ာင္းကေလး ေဆာက္ျပီးေတာ႔ သာသနာျပဳ ေနတဲ႔ ဆရာေတာ္ တပါးျဖစ္ ပါတယ္။


ဆြမ္းေရး ကြမ္းေရးကိစၥ က်န္းမာေရးကိစၥ ဆုိတာ ေန႔ေန႔ညည အေရးေပၚနုိ္င္တာမုိ႔ အခုလုိ ကၽြန္းမွာ ေနျပီး သာသနာျပဳတဲ႕ ဆရာေတာ္ဘုရားကုိ ေလးစား ၾကည္ညိဳစိတ္၊ ၾကည္နူးသည္႔ စိတ္ျဖစ္ေပၚေစခဲ ပါတယ္။


ဆြမ္းတနပ္ ဘုန္းေပးဖုိ႔ အေရး လွိဳင္းေလ အျမဲတန္း ျပင္ထန္ေနတဲ႔ ပင္လယ္ထဲက ကြ်န္းေလးေတြမွာ လက္ခတ္ေလွေလးနဲ႔ ဆြမ္းကိစၥ ေျဖရွင္း ရတာပါ။ မုန္တုိင္း လာေနတဲ႔ေန ႔ေလျပင္းျပီး လွိဳင္းၾကီးေန တဲ႔ ေန႔ဆုိ ဆရာေတာ္ အတြက္ ဆြမ္းကိစၥ ဘယ္ေလာက္ ခက္ခဲမယ္ ဆုိတာ စဥ္းစားၾကည္႔ပါ။ အနီး အနားမွာ ဆလုံရြာကေလးေတြပဲ႔ ရွိတာပါ၊ ဒီဆလုံရြာ ကေလးေတြက လွဳတဲ့ ဆြမ္းခဲဘြယ္ကုိ ဘုန္းေပးျပီး သာသနာ တည္တ့ံ ျပန္႕ပြားေအာင္ ၾကိဳးစားေနတဲ႔ ဆရာေတာ္ရဲ႕  ေစတနာကုိ ေလးစား ဂုဏ္ျပဳလုိက္ ရပါတယ္ဗ်ာ။


ဆရာေတာ္ဘုရား က်န္းမာစြာျဖင္႔ ဘုရားရွင္ သာသာနာေတာ္ကုိ ဆထက္တပုိး သာသာနာျပဳ နုိင္ပါေစ လုိ႔လည္း ဆုေတာင္းေပးလုိက္ရ ပါတယ္။

သတင္းဓါတ္ပုံ၊ ဖုိးေရႊသြန္း

Saturday, March 15, 2014

ပင္လယ္ေပ်ာ္ ဂ်စ္ပစီမ်ားနဲ႔အတူ



အခ်ိန္က နံနက္ ၃ နာရီရွိၿပီ ျဖစ္ပါသည္။ ေလွသားတေယာက္က ကမ္းေျခသို႔ မီးေရာင္ျဖင့္ အခ်က္ျပေနခ်ိန္တြင္ ၿမိတ္ကြ်န္းစုမ်ားထဲရွိ ကြ်န္းတကြ်န္းအနားက ပင္လယ္ျပင္တြင္ရွိေနသည့္ ကုန္တင္ေလွ တစီးေပၚ၌ က်ေနာ္ထိုင္ ေနသည္။


ၿမိတ္ ဆိပ္ကမ္းတြင္ ေစာင့္ၾကပ္ေနေသာ လူဝင္မႈ ႀကီးၾကပ္ေရး အရာရွိမ်ား၏ စစ္ေဆးျခင္း ကို ေရွာင္ရွားႏိုင္ရန္ က်ေနာ့္၏ လမ္းျပလည္းျဖစ္ မိတ္ေဆြလည္းျဖစ္သူ ဦးစိုးခိုင္ (နာမည္လႊဲေျပာင္းထား ပါသည္) က က်ေနာ့္ကို ေလွေပၚသို႔ ခိုးၿပီး ပို႔ေပးခဲ့သည္။ စာနယ္ဇင္းသမား တေယာက္အျဖစ္ ခြင့္ျပဳ ခ်က္ရထားသည့္ အတြက္ ကြ်န္းမ်ားဆီသို႔ အတား အဆီးမရွိ သြားေရာက္ႏိုင္ ပါလ်က္ မည္သည့္ အတြက္ေၾကာင့္ ယခုလိုလုပ္ရသနည္းဟု က်ေနာ္ ေမးၾကည့္ခဲ့ရာ သူက “ဒီနည္းနဲ႔ သြားရင္ လူဝင္မႈ ႀကီးၾကပ္ေရးက မျမင္ေတာ့ မၾကားေတာ့ဘူးေပါ့” ဟု ေျဖပါ သည္။

Friday, February 28, 2014

ၿမိတ္ရုိးရာ လူက်ားကပဲြ



ၿမိတ္ရုိးရာ ဓေလ့ လူက်ားကပဲြသည္ ႏွစ္စဥ္ တန္ခူးလတြင္ ကျပေလ့ရွိၿပီး ၿမိတ္ခရုိင္ အတြင္းရွိ ပုေလာ၊ တနသၤာရီ ၿမိဳ႕နယ္မ်ား တြင္လည္း ရုိးရာမပ်က္ ကျပခဲ့ၾကသည္။ ၿမိတ္ေဒသတြင္ က်ားက ကျခင္းကို ျမန္မာ ႏွစ္ဆန္း တန္ခူးလ ၌ ကေလ့ ရွိေၾကာင္း မွတ္တမ္းမ်ားအရ သိရသည္။ မွတ္တမ္း တစ္ခု ၏ အဆိုအရ ပုေလာရုိးရာ ဟု ဆိုသလို၊ အခ်ိဳ႕ က ပသွ်ဴးတို႕ ၏ အကဟု ဆုိၾကသည္။ သမန္းက်ားအကဟုလည္း ဆိုၾကျပန္ရာ အထက္အညာ ထမံသီဘက္မွ သမန္းက်ားအကႏွင့္ မည္သို႕ဆက္ႏြယ္ သနည္းဟု စဥ္းစားမိရျပန္ ပါသည္။


Wednesday, January 8, 2014

ေရလုပ္ငန္းရွင္ေတြ အတြက္ ေစ်းကြက္ဝင္ ငါးနီတူေျခာက္ ျပဳလုပ္နည္း



ျမန္မာျပည္ကိုု ေဆာင္းဝင္လာခဲ့ျပီဆိုုေတာ့ ပင္လယ္ ကမ္းေျခေဒသေတြမွာ ျမန္မာတိုုင္းသိေနသည့္ (ငါးနီတူ) ငါးေတြ အမိအရ မ်ားလာ ခ်ိန္ျဖစ္ ပါသည္။ ယခုု စာတမ္းေလးကိုု ပင္လယ္ေဒသ လူေတြ ဆီ ျဖန္ ့ေဝေပးႀကပါရန္ ပန္ႀကားလိုု ပါသည္။

ငါးနီတူကိုု က်ေနာ္တိုု ့ဆီမွာ ငါးေျခာက္ လုုပ္ရံုုကလြဲျပီး တျခားနည္း မရွိႀကပါ။ က်ေနာ္ေအာ္ဇီ ေရာက္မွ ငါးနီတူ အစိုု ( လတ္လတ္ ဆတ္ဆတ္ကိုု ေတြ ့ဖူးတာပါ။ ေအာ္ဇီမွာက ငါးျမွားရန္ အတြက္သာ သံုုးႀကပါသည္။ စားသူရွား ပါသည္။ က်ေနာ္တိုု ့ဆီမွာ ငါးေျခာက္သာလွ်င္ လုုပ္ေတာ့ ငါးေျခာက္တစ္ပိသာ ရရန္ ငါးနီတူ ၅ ပိႆာ အထက္ကုုန္ျပီး ေစ်းအလြန္နည္းေတာ့ တန္ဖိုုးပ်က္ပါသည္။



Saturday, January 4, 2014

၆၆ ႏွစ္ေျမာက္ လြတ္လပ္ေရးေန ့

၁၉၄၈ ဇန္န၀ါရီလ (၄) ရက္ ၊ မနက္(၄)နာရီ၊မိနွစ္ (၂၀) မွာရခဲ့တဲ့ လြတ္လပ္ေရးေန႔ဟာ ၂၀၁၄ ဇန္န၀ါရီလ (၄)ရက္မွာ (၆၆)နွစ္ ျပည့္ခဲ႔ပါၿပီ။ နယ္ခ်ဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္မူ ေအာက္မွ လြတ္ေျမာက္လာခဲ့ေသာ၊ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာပုိ္င္ လြတ္လပ္ေသာ ႏုိင္ငံ အျဖစ္သုိ ့ေရာက္သည္ေန ့ကုိ လြတ္လပ္ေရး ေန ့ဟူ အထြတ္ အျမတ္ သတ္မွတ္ထားခဲ့ ၾကသည္။

ခရစ္ႏွစ္ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလ ၄ရက္၊ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၃၀၉ ခုႏွစ္ ျပာသုိ လဆုတ္ ၉ရက္ တနဂၤေႏြေန ့ကား ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ လုံး၀ လြတ္လပ္ေသာ ႏုိင္ငံ အျဖစ္ သုိ  ့ေရာက္ရွိ ေသာ ေန ့  ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ အႏွံ ့အျပားရွိ ျမိဳ ့ရြာ မ်ားတြင္ ထုိ ့ေန ကုိ မွတ္တမ္း တင္ေသာ ေမာ္ကြန္း ေက်ာက္စာတုိင္မ်ား စုိက္ထူၾကျပီးလၽွင္ ေအာက္ပါ အတုိင္း ကမၺည္း ထုိးထား ၾကသည္။

`` သကၠရာဇ္ တစ္ေထာင့္သုံးရာ ကုိးခုႏွစ္၊ ျပာသုိ လဆုတ္(၉)ရက္ ၊ တနဂၤေႏြ ေန ့အား ဤငါတုိ ့  ျမန္မာျပည္ လုံး၀ လြတ္လပ္ေသာ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာပုိင္ ျပည္ေထာင္စု    ႏုိင္ငံေတာ္ၾကီး အျဖစ္ ေကာင္းစြာ ေရာက္သတည္း။ ´´  


Tuesday, December 24, 2013

ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ၿမိတ္ၿမိဳ႕သုိ႔ ခရီးတစ္ေခါက္




စစ္ၿပီးကာလ ျဖစ္၍ ၿမိဳ႕ျပမ်ား ျပန္လည္ အသက္၀င္စ ျပဳခ်ိန္တြင္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းက လြတ္လပ္ေရး မရရင္ ခ်မယ္ ၊ တစ္ႏွစ္အတြင္း လြတ္လပ္ေရး ရေစ့မယ္၊ ဟူေသာ ၾကိမ္း၀ါးသံျဖင့္ ျပည္သူ႔ ရဲေဘာ္ တပ္ဖဲြ႕မ်ားအား ေျပာင္ေျပာင္တင္းတင္းပင္ ဖဲြ႕စည္းေပးခဲ့သည္။ ထုိစဥ္က ၿမိတ္ၿမိဳ႕တြင္ ျပည္သူ႔ ရဲေဘာ္ တပ္ဖဲြ႕ကုိ ဖဲြ႕စည္းရာ ျပည္သူ႔ရဲေဘာ္မ်ား သာမက ျပည္သူ႔ ရဲေမမ်ားလည္း ပါ၀င္ခဲ့ေလသည္။ 


Tuesday, December 17, 2013

လန္ပိကၽြန္း အမ်ဳိးသား အဏၰ၀ါ ဥယ်ာဥ္ ( Marine National Park )


တနသၤာရီတုိင္း၊  ေကာ့ေသာင္းခရုိင္၊ ဘုတ္ျပင္းၿမိဳ႕  နယ္၊  အန္ဒမန္ပင္လယ္ျပင္အတြင္းရွိ  ကၽြန္းတန္းရွည္(ခ) လန္ပိကၽြန္း အမ်ဳိးသား အဏၰ၀ါ ဥယ်ာဥ္ ( Marine National Park ) သည္ ေကာ့ေသာင္းၿမိဳ႔မွ ေရမုိင္(၆၀)၊ ဘုတ္ျပင္းၿမိဳ႔မွ ေရမုိင္ (၄၀)ကြာေ၀းၿပီး ေျမာက္ လတၱီတြဒ္ ၁၀ဒီဂရီ ၃၂ မိနစ္ႏွင့္ ၁၁ ဒီဂရီ ၀၂မိနစ္ၾကား၊ အေရွ႕  ေလာင္ဂ်ီက်ဳ ခန္႔မွန္း ၉၇ဒီဂရီ ၅၉မိနစ္ႏွင့္ ၉၈ဒီဂရီ ၂၃မိနစ္ၾကားတြင္ တည္ရွိၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံ၏  တစ္ခုတည္းေသာ အဏၰ၀ါ ဥယ်ာဥ္ျဖစ္ ပါသည္။ 


Wednesday, November 20, 2013

သူကယ္လိုက္တဲ့ လူေပါင္းက အေယာက္၃ဝ

အသားမွာ အဆိပ္ပါတယ္ဆိုတာကို ေခြးကေလးအနံ႔ခံသိလိုက္တယ္။
လူေတြကို အဆိပ္မိထားတဲ့ေခြးသားမစားဖို႔ ေခြးကေလးကေဟာင္ၿပီး တားတယ္။
ဒါကို လူေတြက သေဘာမေပါက္ခဲ့ဘူး.. ေခြးကေလးလည္း အသားစားခ်င္တယ္ထင္ၿပီး အသားပစ္ေကၽြးလိုက္တယ္။
ေခြးကေလးကမစားဘဲ ေဟာင္ပဲေဟာင္ေနခဲ့တယ္.. ေဟာင္သံထဲမွာ ဆဲြဆဲြငင္ငင္ငိုသံေတြ ေရာစြက္ေနတယ္။
ေနာက္ဆံုး လူေတြအသားစားခါနီးမွာ ေခြးကေလးဟာ မ်က္ရည္က်ၿပီး ဝမ္းနည္းသံနဲ႔ တစ္ခ်က္အူလိုက္တယ္။
ၿပီးေတာ့ သူ႔ကိုခ်ေကၽြးတဲ့အသားကို စားျပလိုက္တယ္။ ေနရာမွာတင္ အဆိပ္သင့္ၿပီး ေသ႐ွာတယ္။


ဒီအေၾကာင္းကို သူေဌးတစ္ဦးကၾကားေတာ့ ေခြးကေလးကုိ အရမ္းက႐ုဏာသက္မိတယ္။
ေခြးကေလးကို ေသခ်ာေျမျမဳပ္သၿဂႍဳလ္ၿပီး ႐ုပ္ထုလုပ္ အထိမ္းအမွတ္ျပဳခဲ့တယ္။
ေခြးကေလးကိုသၿဂႍဳလ္တဲ့ေန႔မွာ မိုးေတြ႐ြာေနခဲ့တာေတာင္ လူေပါင္းတစ္ရာေက်ာ္လိုက္ပါပို႔ေဆာင္ခဲ့တယ္။
သူကယ္လိုက္တဲ့ လူေပါင္းက အေယာက္၃ဝပါတဲ့....

ႏိုင္းႏုိင္း စေန

Wednesday, October 23, 2013

လမ္းတို႔ရဲ႕မာယာ



သင္ ဆိုင္ကယ္ တစ္ဦးနဲ႔ ဘိတ္ဘက္ကို သြားၾကည့္လိုက္ပါ။ ကတၱရာလမ္း အတိုင္းေပါ့။ ဆိုင္ကယ္ေမာင္းရင္း အိပ္ငိုက္လာ ပါမယ္။ မပူပါနဲ႔ မၾကာမီ အိပ္ငိုက္ေျပသြားမယ္။ အိပ္ငိုက္ေျပရုံတင္ မဟုတ္ပါဘူး၊ ေခၽြးပါျပန္လာပါ မယ္။ စိတ္မညစ္ပါနဲ႔ ေရွ႕မွာ လမ္းျပန္ေကာင္းပါ လိမ့္မယ္။ ကတၱရာလမ္း သက္သက္မို႔ အာရုံေျပာင္းေပးပါလိမ့္ မယ္။ ေျမနီလမ္းကို ေရာက္ပါ အုံးမယ္။ ၿပီးေတာ့ ေက်ာက္လမ္း ကိုလည္း ေတြ႔ရပါ လိမ့္မယ္။ လမ္းသြားရင္း သတိထားပါ။ ေက်ာက္မိုင္းခြဲလို႔ ဒုကၡေတြ ႔ႏိုင္တယ္။ သမုတ္ေခ်ာင္းကို ေလွနဲ႔ကူးၿပီးရင္ ဘိတ္ကို ေရာက္ပါတယ္။ သင္ရဲ႕ ခရီးစဥ္အတြင္း ရသေပါင္းစုံေတြ႔ရ ပါမယ္။




Thursday, September 26, 2013

ေကာ႔ေသာင္းေထာင္ ရွင္းတမ္း



အက်ဥ္းေထာင္ဟူသည္မွာ အက်ဥ္းသားမ်ားကို ခ်ဳပ္ေႏွာင္ရန္ အလို႕ဌာ နိဳင္ငံေတာ္ အစိုးရက ညြန္ၾကားခ်က္ျဖင္႔ ယာယီ ( သို႕ ) အျမဲခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားေသာ ေနရာဌာနကိုဆိုေပသည္ လို႕ ၁၈၉၄ခုႏွစ္ ၊ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားအက္ဥပေဒ ၊ ပုဒ္မ ( ၃ ) မွာ အဓိပါယ္ရွင္းလင္းထားတယ္ ။ ဆိုလိုခ်င္တာကေတာ႕ အက်ဥ္းေထာင္ဟာ သာမန္ရပ္ကြက္တစ္ခု မဟုတ္၊ ရြာတစ္ရြာမဟုတ္။ ၁၈၈၂ ခုႏွစ္ ျပစ္မူ႕က်င္႔ထံုးဥပေဒ ပုဒ္မ၅၄ အရ ၊ အစိုးရအာဏာပိုင္ ပုဂိဳလ္က အထုူးသတ္ မွတ္ထားရွိတဲ႔ ေနရာျဖစ္တယ္ ။ 

 


“တေန႕ ၂၀၀ က်ပ္”

တေန႔ကို ၂၀၀ က်ပ္ႏႈန္းသည္ မ်ားလွသည္ဟု မဆိုသာ ဟု လူအမ်ားစုက ထင္ၾကေပလိမ့္မည္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ တြက္ၾကည့္ၾက ရေအာင္။ အကယ္၍ တႏွစ္လံုးသာေပး ရမည္ဆိုလွ်င္ ... ၃၆၅ ရက္ x ၂၀၀ က်ပ္ = ၇၃၀၀၀ က်ပ္ က်သင့္ပါမည္။ 


Friday, September 20, 2013

အက်ဥ္းသားဟူသည္ လူသားေလာ တိရစၧာန္ေလာ


စက္တင္ဘာ ၁၃ ရက္တြင္ ေကာ့ေသာင္းၿမိဳ႕နယ္ရႇိ ကိုးမိုင္ အက်ဥ္းေထာင္တြင္ ညႇဥ္းပန္းႏိႇပ္စက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနျခင္းေၾကာင့္ အက်ဥ္းသားမ်ားက ေအာ္ဟစ္တားျမစ္မႈ ျပဳလုပ္ သည္ကို ေထာင္ဆူပူမႈ ဟုဆိုကာ ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ တစ္ဦးေသဆံုးၿပီး ခုနစ္ဦး ဒဏ္ရာရရႇိခဲ့သည္။ ဒဏ္ရာျပင္းထန္စြာ ရရႇိသူ သံုးဦးကို ၿမိတ္ၿမိဳ႕ႏႇင့္ ထား၀ယ္ၿမိဳ႕ရႇိ ေဆး႐ံုမ်ားသို႔ ပို႔ေဆာင္ထားရာမႇ စက္တင္ဘာ ၁၆ ရက္တြင္ တစ္ဦးထပ္မံ ေသဆံုးသြားခဲ့သည္။ ယင္းျဖစ္စဥ္ကို အစိုးရအဖြဲ႕က ေထာင္ေဖာက္ရန္ ႀကိဳးစားခဲ့မႈေၾကာင့္ ေျခာက္လႇန္႔ ပစ္ခတ္ခဲ့ရျခင္းဟု သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး ၁၈ ရက္တြင္ ယင္းအက်ဥ္းေထာင္မႇ အက်ဥ္းသားမ်ားကို ေထာင္ေျပာင္းေရႊ႕မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။


Sunday, September 8, 2013

ကင္းမြန္ကေလးမ်ားႏွင့္အတူ




နက္႐ႈိင္းလွသည့္ ပင္လယ္သ မုဒၵရာမ်ားထဲမွ ကင္းမြန္မ်ားသည္ ႏွစ္စဥ္မုတ္သုံ ရာသီထြက္ၿပီး တစ္လခန္႔အၾကာ ေအာက္တိုဘာလ ပိုင္းတြင္ တနသၤာရီ ကမ္း႐ုိးတန္း ေဒသဆီသို႔ သဘာ၀ အေလ်ာက္ ေရာက္ရွိ လာေလ့ရွိၾကသည္။ ထိုအခ်ိန္မ်ဳိးသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ေတာင္ပိုင္းဆီမွ ကင္းမြန္ဖမ္းသမားမ်ား အလုပ္႐ႈပ္ဆုံးအခ်ိန္ ျဖစ္သည္။ တစ္ပတ္ ၁၀ ရက္စာအတြက္ ေရခဲမ်ား၊ စားနပ္ရိကၡာမ်ား၊ ေလာင္စာဆီမ်ားကို တင္ေဆာင္ၿပီး ေလွႀကီးေလွငယ္မ်ားျဖင့္ ကမ္းေျခမွ ပင္လယ္ျပင္ဆီသို႔ အလွ်ဳိလွ်ဳိထြက္ခြာၾကသည့္ ကင္းမြန္ဖမ္းေလွမ်ားႏွင့္ ၿမိတ္ၿမိဳ႕ ကမ္းနား၌ စည္ကားတတ္သည္။